Kontrola PIP a badania lekarskie checklista dla pracodawcy

Badania profilaktyczne wykonuje się na podstawie pisemnej umowy pracodawcy z podstawową jednostką służby medycyny pracy. Same faktury za badania nie zastępują umowy.

Podstawa: art. 12 ust. 1 ustawy o służbie medycyny pracy · Dz.U. 1997 nr 96 poz. 593, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

W umowie powinny być m.in.: zakres opieki profilaktycznej, warunki i sposób udzielania świadczeń, sposób kontroli, tryb rozliczeń oraz okres obowiązywania — nie krótszy niż rok.

Podstawa: art. 12 ust. 2–3 ustawy o służbie medycyny pracy · Dz.U. 1997 nr 96 poz. 593, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

To z oceny ryzyka wynikają czynniki wpisywane na skierowaniu. Pracownik musi być o ryzyku poinformowany.

Podstawa: art. 226 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Jeśli na stanowiskach występują hałas, pyły, chemikalia itp., pracodawca wykonuje badania i pomiary tych czynników, a ich wyniki podaje na skierowaniu.

Podstawa: art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy; § 4 ust. 2 pkt 4 rozp. MZ · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie), t.j. Dz.U. 2023 poz. 607(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Badania wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę, według wzoru z rozporządzenia.

Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy; § 4 ust. 1 rozp. MZ (załącznik nr 3a) · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie), t.j. Dz.U. 2023 poz. 607(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Obowiązkowo: rodzaj badania, określenie stanowiska (także planowanego), opis warunków pracy z czynnikami niebezpiecznymi, szkodliwymi i uciążliwymi oraz aktualne wyniki pomiarów. Skierowanie „bez czynników” dla stanowiska z hałasem nie chroni firmy.

Podstawa: § 4 ust. 2 rozp. MZ · t.j. Dz.U. 2023 poz. 607(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Skierowanie wydaje się w dwóch egzemplarzach; jeden otrzymuje osoba kierowana, drugi zostaje w dokumentacji pracodawcy.

Podstawa: § 4 ust. 1a rozp. MZ · t.j. Dz.U. 2023 poz. 607(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Pracownik przenoszony na stanowisko, na którym występują czynniki szkodliwe lub uciążliwe, podlega badaniom wstępnym — nawet gdy poprzednie orzeczenie jest terminowo ważne.

Podstawa: art. 229 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Osoby przyjmowane do pracy oraz pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska podlegają badaniom wstępnym. Wyjątki: ponowne zatrudnienie u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko w ciągu 30 dni oraz aktualne orzeczenie od innego pracodawcy przy zgodnych warunkach pracy (nie dotyczy prac szczególnie niebezpiecznych).

Podstawa: art. 229 § 1 i § 1¹ Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. To pierwsza rzecz, którą sprawdza inspektor.

Podstawa: art. 229 § 4 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Badania okresowe wykonuje się przed upływem ważności orzeczenia. Przepisy nie narzucają formy rejestru, ale bez niego nie da się wykazać, że terminy są pilnowane.

Podstawa: art. 229 § 2 Kodeksu pracy; § 2 ust. 2 rozp. MZ · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie), t.j. Dz.U. 2023 poz. 607(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni pracownik podlega badaniom kontrolnym przed powrotem do pracy.

Podstawa: art. 229 § 2 zd. 2 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Badania okresowe i kontrolne przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy; za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje wynagrodzenie, a przy wyjeździe do innej miejscowości należy mu się zwrot kosztów przejazdu.

Podstawa: art. 229 § 3 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Badania profilaktyczne i inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej pokrywa pracodawca. Obciążanie pracownika (także przez potrącenie z pensji) jest niedopuszczalne.

Podstawa: art. 229 § 6 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Poddanie się badaniom i stosowanie się do zaleceń lekarskich jest obowiązkiem pracownika. Odmowa uzasadnia odsunięcie od pracy i odpowiedzialność porządkową — warto mieć to opisane w regulaminie.

Podstawa: art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Orzeczenie z badań wstępnych kandydata trafia do części A, a skierowania i orzeczenia z badań wstępnych, okresowych i kontrolnych pracownika — do części B akt osobowych.

Podstawa: art. 229 § 7 Kodeksu pracy; § 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie), Dz.U. 2018 poz. 2369, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Dokumentacja pracownicza (w tym orzeczenia) jest przechowywana przez cały okres zatrudnienia oraz 10 lat, licząc od końca roku, w którym stosunek pracy ustał (dla zatrudnionych od 2019 r.).

Podstawa: art. 94 pkt 9b Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Nieprzestrzeganie przepisów bhp — w tym dopuszczenie do pracy bez aktualnego orzeczenia — jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1 000 do 30 000 zł.

Podstawa: art. 283 § 1 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym: do 60. roku życia co 5 lat, po 60. — co 30 miesięcy. Orzeczenia przechowuje przedsiębiorca.

Podstawa: art. 39j–39m ustawy o transporcie drogowym · Dz.U. 2001 nr 125 poz. 1371, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Osoby wykonujące prace, przy których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby (m.in. produkcja i obrót żywnością), podlegają obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym.

Podstawa: art. 6 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi · Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Młodociany podlega badaniom przed przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia; przeniesienie na inne stanowisko wymaga badania wstępnego.

Podstawa: art. 201 § 1 i art. 229 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy · Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)

Pracownikowi używającemu monitora ekranowego co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy pracodawca zapewnia okulary lub szkła kontaktowe, jeśli wyniki badań medycyny pracy wykażą taką potrzebę.

Podstawa: § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie bhp na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe · Dz.U. 1998 nr 148 poz. 973, ze zm.(ISAP, otwiera się w nowej karcie)