Badania wstępne do pracy

Badania wstępne to badania lekarskie, które trzeba przejść przed rozpoczęciem pracy. Wymaga ich art. 229 § 1 Kodeksu pracy. Lekarz medycyny pracy sprawdza, czy stan zdrowia pozwala pracować na konkretnym stanowisku, i wystawia orzeczenie. Bez aktualnego orzeczenia pracodawca nie może dopuścić nikogo do pracy (art. 229 § 4).

Zakres badania zależy od stanowiska, a nie od Ciebie: przy pracy biurowej zwykle kończy się na wizycie u lekarza i badaniu wzroku, przy hałasie, pyłach czy pracy na wysokości dochodzą konsultacje i badania dodatkowe.

Badań wstępnych nie trzeba robić ponownie (art. 229 § 1¹ KP), gdy:

• wracasz do tego samego pracodawcy na to samo stanowisko albo stanowisko o takich samych warunkach, a nowa umowa jest zawarta w ciągu 30 dni od końca poprzedniej,
• przechodzisz do innego pracodawcy w ciągu 30 dni od końca poprzedniej umowy, masz aktualne orzeczenie, a nowy pracodawca uzna, że warunki pracy są takie same jak w skierowaniu, na podstawie którego je wydano. Ten wyjątek nie obejmuje prac szczególnie niebezpiecznych.

Przy umowie zlecenie Kodeks pracy nie nakłada wprost obowiązku badań, ale zleceniodawca może ich wymagać, zwłaszcza gdy praca wiąże się z czynnikami szkodliwymi.

Na badanie idziesz ze skierowaniem od pracodawcy. To pracodawca opisuje w nim stanowisko i czynniki, na które będziesz narażony (hałas, praca przy monitorze, prowadzenie pojazdu, praca na wysokości itd.), a lekarz dobiera na tej podstawie zakres badań. Skierowanie bez czynników albo z innym stanowiskiem niż w umowie to najczęstszy powód, dla którego orzeczenie trzeba robić drugi raz.

Pracodawca nie ma gotowego druku? Skierowanie wypełni w kilka minut w generatorze skierowań, a wzór z objaśnieniem pól jest na stronie skierowanie na badania - wzór.

Datę następnego badania wpisuje lekarz w orzeczeniu. Zależy od stanowiska, czynników i stanu zdrowia - przy pracy biurowej zwykle kilka lat, przy czynnikach szkodliwych krócej, czasem rok. Kolejne badanie to już badanie okresowe i trzeba je zrobić przed upływem tej daty.

Najlepiej umówić się tuż przed podpisaniem umowy, ze skierowaniem na konkretne stanowisko. Orzeczenie z poprzedniej pracy zadziała tylko w wyjątkach opisanych wyżej.

Za badania wstępne płaci pracodawca (art. 229 § 6 KP), także za badania dodatkowe i konsultacje zlecone przez lekarza. Pracodawca nie może przerzucić tego kosztu na kandydata ani potrącić go z pensji.

Gdy pracodawca prosi, żebyś zapłacił za badanie i rozliczył się z nim później, weź fakturę na dane firmy. Aktualne ceny badań są w cenniku.