Sanepid · gastronomia
Książeczka sanepidowska dla pracownika gastronomii
Gastronomia to branża, w której orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych jest wymagane bezwzględnie - od szefa kuchni po pomoc kelnerską. Sprawdź, jak wyrobić dokument przed pierwszą zmianą i kto powinien za niego zapłacić.
Książeczka sanepidowska online
- Zestaw do domu od 229 zł
- Dokument nawet w 24 h
- Honorowane przez Sanepid
Książeczka sanepidowska
Kto w gastronomii musi mieć orzeczenie?
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia mówi, że osoba pracująca w styczności z żywnością powinna mieć orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych (art. 59 ust. 2). Pracodawca przechowuje orzeczenia w aktach osobowych, a ich kopie muszą być w miejscu pracy (art. 59 ust. 4–5). W gastronomii to w praktyce cały personel lokalu:
- kucharze, pomoce kuchenne, zmywak (kontakt z naczyniami i żywnością)
- kelnerzy, barmani, bariści
- pracownicy fast-food i food trucków
- cukiernicy, piekarze, pizzermeni
- dostawcy posiłków i pracownicy cateringu
- menedżerowie lokalu, jeśli wchodzą do kuchni lub mają kontakt z żywnością
Kontrola Sanepidu
Podczas kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej brak orzeczeń pracowników to jedno z najczęściej wykrywanych uchybień. Konsekwencje (mandat, decyzja administracyjna) ponosi pracodawca - ale pracownik bez orzeczenia nie może zostać dopuszczony do pracy.
Jak wyrobić orzeczenie przed pierwszą zmianą
Podstawą jest badanie kału w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella: przez 3 kolejne dni pobierasz po jednej próbce - zwykle wymazówką do probówki z podłożem transportowym, którą wydaje stacja albo kupujesz w aptece (zależy od laboratorium) - i oddajesz wszystkie razem. Na wynik czeka się od kilku dni do około dwóch tygodni.
Z negatywnym wynikiem przechodzisz badanie online, bez wizyty w placówce, a lekarz medycyny pracy wystawia orzeczenie z kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Dokument dostajesz e-mailem nawet w 24 godziny i możesz od razu przekazać go pracodawcy.
Kto płaci - pracownik czy właściciel lokalu?
Na badania do celów sanitarno-epidemiologicznych kieruje pracodawca albo zlecający wykonanie prac i to on ponosi ich koszt (art. 6 ust. 2 pkt 3 i art. 8 ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń). Dotyczy to także umów cywilnoprawnych - ustawa mówi o „zlecającym wykonanie prac”. W praktyce część osób wyrabia orzeczenie samodzielnie jeszcze przed rekrutacją - kandydat „z aktualną książeczką" jest po prostu szybciej zatrudniany.
Czy kelner musi mieć książeczkę sanepidowską?
Tak. Kelner podaje posiłki i napoje, więc pracuje w styczności z żywnością - a taka osoba powinna mieć orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych (art. 59 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia). Dotyczy to też kelnera, który „tylko podaje talerze”, pracy sezonowej i umowy zlecenia.
Pracuję na zlecenie / sezonowo. Czy orzeczenie też jest wymagane?
Tak - obowiązek nie zależy od rodzaju umowy. Także przy umowie zleceniu i pracy sezonowej pracodawca nie powinien dopuścić do pracy przy żywności osoby bez orzeczenia.
Co grozi za pracę w gastronomii bez książeczki sanepidowskiej?
Odpowiedzialność spoczywa głównie na pracodawcy - podczas kontroli Sanepidu grozi mu mandat, a przy poważniejszych uchybieniach decyzja administracyjna. Pracownik bez orzeczenia musi zostać odsunięty od pracy przy żywności.
Jak szybko mogę mieć orzeczenie, jeśli zaczynam pracę za tydzień?
Wąskim gardłem jest badanie kału - trzy dni pobierania i od kilku dni do około dwóch tygodni czekania na wynik, zależnie od laboratorium. Jeśli masz już negatywny wynik, orzeczenie online otrzymasz nawet w 24 godziny. Jeśli nie - zacznij pobieranie próbek natychmiast i uprzedź pracodawcę.
Czy orzeczenie z poprzedniej restauracji jest ważne w nowej pracy?
Co do zasady tak - orzeczenie dotyczy osoby, nie lokalu. Nowy pracodawca może je zaakceptować albo - zgodnie z własnymi procedurami - skierować Cię na ponowne badanie.
Ile kosztuje książeczka sanepidowska dla pracownika gastronomii?
Orzeczenie online kosztuje 149 zł. Badanie kału w stacji sanitarnej to zwykle 150-260 zł, a z opłatami punktów przyjmujących próbki nawet ok. 370 zł; zestaw do domu w MP24 kosztuje 229 zł. Jeśli na badanie kieruje pracodawca - płaci pracodawca.
Poradnik
Przeczytaj też na blogu
Dla kogo
Książeczka sanepidowska dla innych zawodów
Powiązane badania