Badania profilaktyczne · Art. 229 § 2 Kodeksu pracy
Badania okresowe pracowników
Obowiązkowe badania lekarskie wykonywane cyklicznie w trakcie zatrudnienia. Orzeczenie po wizycie albo online e-mailem nawet w 24 h. Koszty pokrywa pracodawca.
- Orzeczenie online nawet w 24 h
- W godzinach pracy - z zachowaniem wynagrodzenia
Badania okresowe
Czym są badania okresowe?
Badania okresowe to cykliczne badania lekarskie wykonywane w trakcie trwania stosunku pracy, wymagane przez art. 229 § 2 Kodeksu pracy. Ich celem jest monitorowanie stanu zdrowia pracownika i wczesne wykrywanie ewentualnych skutków zdrowotnych wynikających z warunków pracy.
Częstotliwość badań określa lekarz medycyny pracy w orzeczeniu - zazwyczaj co 1-4 lata, zależnie od stanowiska i czynników ryzyka. Pracodawca jest zobowiązany skierować pracownika na badanie przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia.
Co ile lat
Częstotliwość badań - przykłady
Praca biurowa, brak czynników szkodliwych
- Częstotliwość
- co 3-4 lata
Praca z monitorem ekranowym
- Częstotliwość
- co 3-4 lata
Praca fizyczna, uciążliwości ergonomiczne
- Częstotliwość
- co 2-3 lata
Narażenie na hałas, wibracje, pyły
- Częstotliwość
- co 1-2 lata
Substancje chemiczne, czynniki biologiczne
- Częstotliwość
- co 1 rok lub częściej
Kierowcy kat. C, D (po 60. roku życia)
- Częstotliwość
- co rok
| Stanowisko / czynniki ryzyka | Częstotliwość |
|---|---|
| Praca biurowa, brak czynników szkodliwych | co 3-4 lata |
| Praca z monitorem ekranowym | co 3-4 lata |
| Praca fizyczna, uciążliwości ergonomiczne | co 2-3 lata |
| Narażenie na hałas, wibracje, pyły | co 1-2 lata |
| Substancje chemiczne, czynniki biologiczne | co 1 rok lub częściej |
| Kierowcy kat. C, D (po 60. roku życia) | co rok |
* Ostateczny termin ważności określa lekarz medycyny pracy indywidualnie dla każdego pracownika. Policz swój termin badań okresowych - data z orzeczenia albo szacunek z daty ostatniego badania i czynników na stanowisku.
Wiek a termin
Badania okresowe po 60. roku życia
Kodeks pracy nie skraca terminów badań okresowych z powodu wieku - o częstotliwości decyduje lekarz medycyny pracy na podstawie stanu zdrowia i czynników na stanowisku. W praktyce po 60. roku życia lekarze częściej wyznaczają krótszy termin (1-2 lata zamiast 3-4), zwłaszcza przy pracy fizycznej, na wysokości, w hałasie lub przy obsłudze maszyn.
Sztywne skrócenie dotyczy tylko kierowców: kierowca zawodowy kat. C lub D po ukończeniu 60 lat wykonuje badania lekarskie i psychotechniczne co 30 miesięcy zamiast co 5 lat, tak samo instruktorzy i egzaminatorzy. Progu 65 lat przepisy nie znają. Pracownik po 60. roku życia nie musi też robić badań częściej „na wszelki wypadek" - obowiązuje data wpisana na ostatnim orzeczeniu.
Przebieg
Jak przebiega badanie okresowe?
- 1
Skierowanie od pracodawcy
Pracodawca wystawia skierowanie z aktualnym opisem stanowiska i czynników ryzyka. Warto sprawdzić, czy skierowanie jest takie samo jak poprzednim razem - każda zmiana warunków pracy powinna zostać uwzględniona.
- 2
Wizyta u lekarza medycyny pracy
Lekarz porównuje aktualny stan zdrowia z poprzednim orzeczeniem, przeprowadza wywiad i zleca badania dodatkowe wynikające z profilu ryzyka stanowiska (np. audiometrię przy hałasie, spirometrię przy pyłach).
- 3
Nowe orzeczenie
Lekarz wystawia orzeczenie z nowym terminem ważności. Jeśli nie stwierdzi przeciwwskazań, pracownik wraca do pracy z aktualnym dokumentem. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika na inne stanowisko.
Sprawdź termin ważności
Umów badanie 2-4 tygodnie przed wygaśnięciem orzeczenia - unikniesz przerwy w dopuszczeniu do pracy.
Obsługa firm - abonament
Pilnujemy terminów badań Twoich pracowników - powiadamiamy pracodawcę z wyprzedzeniem.
Jak często trzeba robić badania okresowe?
Częstotliwość badań określa lekarz medycyny pracy w orzeczeniu, biorąc pod uwagę charakter stanowiska i czynniki ryzyka. Dla pracowników biurowych bez ekspozycji na czynniki szkodliwe termin wynosi zazwyczaj 3-4 lata. Przy pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe (hałas, pyły, substancje chemiczne) może to być 1-2 lata lub krócej.
Co się stanie, gdy pracownik nie zrobi badań w terminie?
Pracodawca ma obowiązek odsunąć pracownika od pracy, jeśli orzeczenie straciło ważność i nie zostały wykonane badania okresowe. Dopuszczenie pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny (od 2 000 do 60 000 zł). Pracownik zachowuje wynagrodzenie, jeśli niemożność wykonywania pracy wynika z zaniechania pracodawcy.
Czy pracodawca może zwolnić pracownika bez aktualnych badań?
Brak aktualnych badań sam w sobie nie jest podstawą do rozwiązania umowy o pracę. Pracodawca jest zobowiązany skierować pracownika na badania i - jeśli pracownik odmawia poddania się badaniom - może wszcząć postępowanie dyscyplinarne. Zwolnienie dyscyplinarne jest możliwe, ale tylko po wyczerpaniu procedury.
Czy badania okresowe można robić w godzinach pracy?
Tak - pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas poświęcony na profilaktyczne badania lekarskie, jeśli badania odbywają się w godzinach pracy (art. 229 § 3 KP). Jeśli badanie wymaga wyjazdu do innej miejscowości, pracodawca pokrywa koszty podróży na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych.
Kto płaci za badania okresowe?
Pracodawca - zgodnie z art. 229 § 6 Kodeksu pracy. Dotyczy to zarówno opłaty za wizytę lekarską, jak i wszystkich badań dodatkowych zleconych przez lekarza medycyny pracy (morfologia, EKG, spirometria, audiometria itp.).
Kiedy powinienem zrobić badania - przed czy po upływie ważności?
Przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia. Prawidłowa praktyka to umówienie badania na 2-4 tygodnie przed datą ważności. Dzięki temu pracodawca dysponuje ciągłością orzeczenia i nie musi odsuwać pracownika od pracy nawet na jeden dzień.
Czy badania okresowe można zrobić online?
Tak - dla stanowisk biurowych i pracy zdalnej, gdzie nie ma ekspozycji na czynniki szkodliwe, badanie zrobisz online w systemie telemedycznym naszego partnera, bez wizyty w placówce - wystarczy komputer z kamerą internetową i dostęp do internetu. Orzeczenie z kwalifikowanym podpisem elektronicznym ma taką samą moc prawną jak orzeczenie papierowe. Przy stanowiskach z narażeniem na czynniki szkodliwe wizyta odbywa się stacjonarnie.
Co ile badania okresowe po 60. roku życia?
Wiek sam w sobie nie skraca terminu - decyduje lekarz medycyny pracy, który po 60. roku życia częściej wyznacza 1-2 lata zamiast 3-4. Wyjątkiem są kierowcy zawodowi kat. C i D: po 60 latach badania lekarskie i psychotechniczne co 30 miesięcy zamiast co 5 lat.
Czy badania okresowe pracowników można zrobić online?
Tak, dla stanowisk bez czynników szkodliwych (biuro, IT, handel, usługi) badanie okresowe zrobisz online - lekarz medycyny pracy analizuje kartę badania i wystawia orzeczenie w PDF z podpisem elektronicznym, e-mailem nawet w 24 h. Przy narażeniach (hałas, wysokość, chemia) potrzebna jest wizyta stacjonarna.
Badania profilaktyczne
Pozostałe badania profilaktyczne
Badania wstępne
Wymagane przed podjęciem pracy na nowym stanowisku. Warunek dopuszczenia do pracy.
ZobaczBadania kontrolne
Wymagane po zwolnieniu lekarskim trwającym ponad 30 dni. Warunek powrotu do pracy.
ZobaczPolicz swój termin badań okresowych
Kalkulator: data z orzeczenia albo szacunek z daty ostatniego badania i czynników na stanowisku.
Sprawdź termin
