Do badania na nosicielstwo Salmonella i Shigella nie potrzeba dużo kału. Przy wymazówce z podłożem transportowym wystarczy grudka wielkości ziarna grochu, pobrana ze świeżego stolca.[1] Za mało materiału to jednak błąd — laboratorium może takiej próbki nie przyjąć.[2]
W skrócie
Spis treści
Pytanie „ile kału do badania” wraca, bo instrukcje bywają lakoniczne, a nikt nie chce oddać próbki, która okaże się za mała. Odpowiedź zależy od tego, w czym pobierasz kał: w stacjach sanitarnych standardem jest wymazówka z podłożem transportowym.[1][4]
Wymazówka z podłożem: ziarno grochu
WSSE Katowice podaje wprost: wymaz z kału wielkości ziarna grochu, pobrany do podłoża transportowego (np. Stuarta, Amiesa, Cary-Blaira).[1] PSSE Choszczno opisuje to jako „widoczną grudkę kału” na wymazówce i zastrzega, że próbka bez dostatecznej ilości materiału nie zostanie przyjęta.[2] Sam wacik lekko przybrudzony kałem to więc za mało.
Z doświadczenia MP24
W instrukcji naszego zestawu porównujemy ilość do ziarnka kukurydzy — to ta sama skala co ziarno grochu: wyraźna grudka na waciku, nie smuga i nie pełna łyżka.
Ważne: do probówki wkładasz wymazówkę z kałem, tak żeby wacik był zanurzony w żelu. Kału nie przekładasz do probówki osobno.[3]
Pojemnik z łopatką
WSSE Łódź dopuszcza zamiast probówek sterylne kałówki z łopatką, ale wtedy każdą próbkę trzeba dostarczyć pojedynczo, do 24 godzin od pobrania.[3] Ilość przy pojemniku podaje instrukcja laboratorium — jeśli jej nie ma, zapytaj w punkcie przyjmowania próbek, zanim zaczniesz.
Najczęstsze błędy przy ilości
- ✓Za mało materiału — sama smuga na waciku zamiast grudki.[2]
- ✓Kał pobrany z wody w toalecie albo zmieszany z moczem — zamiast ze świeżego stolca na czystym podkładzie.[2]
- ✓Kał włożony luzem do probówki zamiast wymazówki zanurzonej w podłożu.[3]
- ✓Różne ilości w kolejnych dniach albo trzy próbki z jednego stolca — każda ma być z innego dnia.[1]
Cały sposób pobrania krok po kroku opisujemy w artykule jak pobrać kał do badania do sanepidu, a przebieg całego badania — w przewodniku badanie kału do książeczki sanepidowskiej.
Badanie w domu
Jeśli nie chcesz szukać probówek i punktu przyjmowania próbek, zamów zestaw pobraniowy do domu (229 zł, wg oferty z 06.10.2026). Po wyniku ujemnym zamówisz książeczkę sanepidowską online — orzeczenie przychodzi e-mailem nawet w 24 godziny od wypełnienia karty badania.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani medycznej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy albo właściwą stacją sanitarno-epidemiologiczną.
Źródła
- [1]Badanie w kierunku nosicielstwa pałeczek Salmonella i Shigella – Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Katowicach, instrukcja pobrania: 3 próbki z 3 kolejnych dni, nie z jednego dnia; wymaz z kału wielkości ziarna grochu do podłoża transportowego (Stuarta, Amiesa, Cary-Blaira); probówki wydaje laboratorium; 4–8°C do 72 godzin; szczelnie, pionowo, opis: nazwisko, imię, data i godzina; wszystkie 3 w dniu pobrania trzeciej (strona www (komunikat z 15.03.2024)) — WSSE Katowice – gov.pl · Urząd, dostęp 6 października 2026
- [2]Instrukcja pobrania i transportu próbek kału do badań na nosicielstwo pałeczek Salmonella/Shigella – Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Choszcznie, wymazówki z apteki; nie pobierać w trakcie antybiotykoterapii i przed upływem 10 dni od jej zakończenia; świeżo oddany stolec, widoczna grudka kału; za mało materiału = próbka nieprzyjęta; temperatura otoczenia, nie zamrażać; 3 wymazówki razem do 72 h od pierwszej (instrukcja (plik .docx)) — PSSE Choszczno – gov.pl · Urząd, dostęp 6 października 2026
- [3]Badania na nosicielstwo (dawna książeczka zdrowia) – Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Łodzi, pojemniki z apteki: 3 probówki z podłożem transportowym (żel + patyczek z wacikiem) albo sterylne kałówki z łopatką; wacik zabrudzony kałem do żelu, nie wkładać kału do probówki; 3 kolejne dni; probówki do 72 h od pierwszej próbki, kałówki do 24 h pojedynczo; lodówka; opis: imię, nazwisko, PESEL lub data urodzenia, data i godzina (strona www) — WSSE Łódź – gov.pl · Urząd, dostęp 6 października 2026
- [4]Badania na nosicielstwo – Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie, trzy próbki w pojemnikach z podłożem transportowym z kolejnych dni, pierwsza nie starsza niż 60 godzin; pojemniki wydaje punkt przyjmowania próbek; koszt 162 zł (strona www) — WSSE Kraków – gov.pl · Urząd, dostęp 6 października 2026
Psycholog transportu, specjalista medycyny pracy
Zobacz profil i wszystkie artykuły →Medycyna pracy w Twoim mieście
Gotowy na badanie?
Książeczka sanepidowska online - od 149 zł
Masz negatywny wynik badania kału? Samo orzeczenie - 149 zł, dokument nawet w 24 godziny. Nie masz wyników? Zestaw pobraniowy pod wskazany adres lub do paczkomatu - 229 zł, albo pakiet z orzeczeniem - 299 zł.
