Nowe badanie jest konieczne, gdy pracownik jest przenoszony na stanowisko, na którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe — podlega wtedy badaniom wstępnym jak przy przyjęciu do pracy. Jeśli warunki opisane w skierowaniu się nie zmieniają, dotychczasowe orzeczenie obowiązuje do daty w nim wskazanej.
W skrócie
- Wstępnym badaniom lekarskim podlegają pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.[1]
- Badanie wykonuje się na podstawie skierowania pracodawcy z opisem stanowiska i czynników; orzeczenie stwierdza brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach opisanych w skierowaniu.[1][2]
- Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia dla nowych warunków; nieprzestrzeganie przepisów BHP to wykroczenie zagrożone grzywną od 2 000 do 60 000 zł.[1][3]
- Koszt badania ponosi pracodawca, a poddanie się badaniom jest obowiązkiem pracownika.[1][4]
- Z doświadczenia MP24: najczęstsze powody nowych badań to praca nocna, praca na wysokości, wózek widłowy i kierowanie pojazdem służbowym.
Spis treści
Awans, reorganizacja, przeniesienie między działami — przy każdej takiej zmianie kadry powinny zadać jedno pytanie: czy zmieniają się warunki pracy i czynniki, na które narażony jest pracownik? Od odpowiedzi zależy, czy potrzebne jest nowe badanie.
Zasada: decydują czynniki, nie nazwa stanowiska
Orzeczenie lekarskie stwierdza brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu — z konkretnymi czynnikami (hałas, praca na wysokości, monitor ekranowy, dźwiganie, czynniki chemiczne itd.).[1] Jeżeli nowe stanowisko mieści się w tych samych warunkach, orzeczenie nadal jest aktualne. Jeżeli pracownik jest przenoszony na stanowisko, na którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe — podlega badaniom wstępnym, zanim zacznie wykonywać nowe obowiązki.[1]
Typowe przypadki — tabela
| Zmiana | Nowe badania? | Dlaczego |
|---|---|---|
| Specjalista → starszy specjalista (to samo biuro) | nie | brak nowych czynników — warunki ze skierowania bez zmian[1] |
| Biuro → magazyn (wózek widłowy, dźwiganie) | tak | nowe czynniki: transport, obciążenie fizyczne[1] |
| Produkcja dzienna → system zmianowy z nocami | tak | praca nocna to warunek uciążliwy wymagający oceny lekarza — z doświadczenia MP24 zawsze wpisujemy ją do skierowania |
| Handlowiec stacjonarny → przedstawiciel z autem służbowym | zwykle tak | kierowanie pojazdem jako element pracy — czynnik do oceny w skierowaniu |
| Praca w biurze → praca zdalna | nie | te same warunki (monitor); orzeczenie ważne |
| Dodanie pracy na wysokości | tak | czynnik wymagający odrębnej oceny i badań wg wskazówek metodycznych[2] |
Obowiązki pracodawcy
- 1Ocenić, czy na nowym stanowisku występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.[1]
- 2Wystawić nowe skierowanie na badania z określeniem stanowiska i informacją o czynnikach oraz aktualnych wynikach pomiarów.[2]
- 3Skierować pracownika na badanie przed dopuszczeniem do nowych obowiązków — i pokryć koszt badania.[1]
- 4Przechowywać orzeczenie w aktach osobowych.
Dopuszczenie bez badań = odpowiedzialność pracodawcy
Dopuszczenie pracownika do pracy w warunkach, których nie obejmuje aktualne orzeczenie, narusza art. 229 § 4 Kodeksu pracy; nieprzestrzeganie przepisów BHP przez osobę odpowiedzialną albo kierującą pracownikami jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 2 000 do 60 000 zł, a w razie wypadku — poważnym problemem dowodowym.[1][3] Zasada działa też w drugą stronę: poddawanie się badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym jest obowiązkiem pracownika.[4]
Częste pytania graniczne
„Zmieniam dział, ale robię to samo — czy stare orzeczenie działa?" — Tak, jeśli czynniki i warunki są identyczne z opisem w skierowaniu, na podstawie którego wydano orzeczenie.[1] Warto, żeby kadry porównały oba opisy stanowisk.
„Czy przy zmianie stanowiska robi się badanie wstępne czy okresowe?" — Formalnie to badanie wstępne: Kodeks pracy obejmuje nimi pracowników przenoszonych na stanowiska z czynnikami szkodliwymi lub uciążliwymi.[1] Data następnego badania okresowego będzie wynikać z nowego orzeczenia.
„A jeśli nowe stanowisko ma mniej czynników?" — Przepis mówi o przenoszeniu na stanowiska, na których czynniki występują.[1] Przy przejściu np. z produkcji do czystej pracy biurowej nowe badanie nie jest obowiązkowe, dopóki obowiązuje aktualne orzeczenie — choć z doświadczenia MP24 wielu pracodawców i tak je zleca dla porządku dokumentacji.
Temat ważności orzeczeń przy zmianie pracodawcy (a nie stanowiska) to osobna historia — opisaliśmy ją w artykule ile ważne są badania medycyny pracy.
Przenosisz pracowników? Zrób to sprawnie
Generator skierowań online + badania online i stacjonarnie w placówkach partnerskich + faktura zbiorcza dla firmy. Sprawdź ofertę dla firm.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.
Źródła
- [1]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 229 § 1–6 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 16 września 2026
- [2]Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, § 2 ust. 1–2 i 5; § 4 ust. 1–2; § 5 ust. 1–3; § 7 ust. 1; załącznik nr 1 (wskazówki metodyczne) (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 607) — Minister Zdrowia – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 16 września 2026
- [3]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 283 § 1 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 16 września 2026
- [4]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 211 pkt 5 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 16 września 2026
Psycholog transportu, specjalista medycyny pracy
Marcin specjalizuje się w psychologii transportu i medycynie pracy. Łączy praktykę gabinetową z perspektywą przedsiębiorcy — sam prowadzi działalność i rozumie wyzwania firm zamawiających badania.
Zobacz profil i wszystkie artykuły →Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online w 24 h - od 320 zł
Wideorozmowa z lekarzem medycyny pracy, orzeczenie wstępne, okresowe albo kontrolne na e-mail. Nie musisz brać wolnego ani szukać przychodni.
Przeczytaj też
Okulary od pracodawcy 2026 — komu przysługują i jak dostać refundację
8 lipca 2026 · 5 min
Orzeczenie a zaświadczenie lekarskie – czym się różnią i kiedy które
3 lipca 2026 · 4 min
Nie przeszedłeś badań medycyny pracy? Przeciwwskazania i odwołanie krok po kroku
5 czerwca 2026 · 3 min