Co zabrać do lekarza medycyny pracy? Skierowanie, dowód, okulary

Badania medycyny pracy to obowiązkowy element zatrudnienia: pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań.^[1] Żeby wizyta nie skończyła się odesłaniem po brakujący dokument, warto przygotować się do niej wcześniej. Poniżej lista rzeczy, które trzeba zabrać, i wskazówki, które pomogą sprawnie przejść przez cały proces.

Skierowanie na badania – najważniejszy dokument

Badania wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.^[1] Skierowanie wydaje się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje osoba kierowana na badania — i to właśnie ten egzemplarz zabierasz do lekarza.^[2] Bez skierowania lekarz nie wie, jakie stanowisko i jakie czynniki ma ocenić, więc nie może ustalić zakresu badań ani wydać orzeczenia w warunkach opisanych w skierowaniu.

Skierowanie powinno zawierać:^[2]

• określenie rodzaju badania — wstępne, okresowe czy kontrolne,
• przy przyjęciu do pracy lub przeniesieniu — określenie stanowiska, na którym masz być zatrudniony (pracodawca może wskazać dwa lub więcej stanowisk),
• u pracownika — określenie stanowiska, na którym jesteś zatrudniony,
• opis warunków pracy z informacją o czynnikach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, np. praca przy monitorze, hałas, substancje chemiczne, praca na wysokości, dźwiganie.

Przed wizytą sprawdź, czy skierowanie ma wszystkie te elementy — o tym, jak powinno wyglądać, piszemy w artykule skierowanie na medycynę pracy – jak powinno wyglądać. Z doświadczenia MP24: pracodawca może wygenerować poprawne skierowanie w generatorze skierowań, a wersję elektroniczną omawiamy w artykule o elektronicznym skierowaniu.

Kiedy skierowanie nie jest potrzebne?

• Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych („książeczka sanepidowska") — osoba szukająca pracy robi badanie na własny wniosek i sama wskazuje, jakich prac ma dotyczyć orzeczenie.^[3]
• Badanie lekarskie osoby ubiegającej się o prawo jazdy — kandydat na kierowcę zgłasza się sam, bez skierowania od pracodawcy.^[4]
• Z doświadczenia MP24: przy umowie zleceniu czy B2B Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że badania mogą być wymagane, jeśli wynika to z charakteru prac — wtedy również poproś zlecającego o dokument z opisem stanowiska i czynników, bo bez niego lekarz nie ma na czym oprzeć orzeczenia.^[5]

Dokument tożsamości

Orzeczenie wystawia się na konkretną osobę, więc lekarz potwierdza tożsamość badanego. Zabierz dowód osobisty, paszport albo inny dokument ze zdjęciem. Z doświadczenia MP24: przy badaniu online tożsamość potwierdzasz danymi i dokumentem w karcie badania, a lekarz w razie wątpliwości kontaktuje się z Tobą.

Dokumentacja medyczna – kiedy warto ją zabrać

Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o specjalistyczne badania konsultacyjne (np. okulistyczne, neurologiczne, laryngologiczne) oraz badania dodatkowe, jeśli uzna to za niezbędne do oceny stanu zdrowia.^[2] Jeśli jesteś osobą zdrową, zwykle nie potrzebujesz dodatkowych dokumentów. Przy chorobach przewlekłych lub po niedawnym leczeniu warto mieć:

• historię leczenia — jeśli masz np. chorobę serca, cukrzycę, nadciśnienie czy padaczkę, lekarz oceni, czy nie wpływają one na możliwość wykonywania obowiązków na danym stanowisku,
• ostatnie wyniki badań — morfologia, EKG, poziom cukru, badanie okulistyczne (szczególnie przy pracy przy monitorze lub na stanowisku kierowcy),
• listę zażywanych leków — niektóre leki mają znaczenie przy pracy na wysokości, przy maszynach czy za kierownicą,
• orzeczenie o niepełnosprawności, jeśli je posiadasz.

Z doświadczenia MP24: przyniesienie tych dokumentów od razu oszczędza dodatkową wizytę — lekarz nie musi odsyłać Cię po wyniki, żeby zamknąć orzeczenie.

Okulary lub soczewki kontaktowe

Zakres badań profilaktycznych określają wskazówki metodyczne, a przy pracy przy monitorze ekranowym czy na stanowiskach wymagających dobrej ostrości wzroku obejmuje on badanie narządu wzroku.^[2] Jeśli nosisz okulary lub soczewki, zabierz je — badanie ostrości wykonuje się w korekcji, której używasz na co dzień. Osoby noszące soczewki powinny mieć też okulary, bo niektóre testy wymagają zdjęcia soczewek. U kierowców badanie lekarskie obejmuje ocenę narządu wzroku — aktualne wyniki badania okulistycznego przydadzą się szczególnie przy kategoriach zawodowych.^[6]

Strój i przygotowanie do badania

W zależności od stanowiska lekarz może przeprowadzić badanie fizykalne — osłuchać klatkę piersiową, zmierzyć ciśnienie. Ubierz się wygodnie, w strój, który łatwo zdjąć lub podwinąć rękaw. Z doświadczenia MP24: jeśli skierowanie wskazuje czynniki wymagające badań laboratoryjnych (np. praca z substancjami chemicznymi), placówka poinformuje Cię wcześniej o przygotowaniu — na przykład, że na pobranie krwi trzeba przyjść na czczo. Warto wtedy mieć ze sobą wodę i lekką przekąskę na po badaniu.

Czy na badania medycyny pracy trzeba być na czczo?

Nie ma jednej reguły. Przepisy o badaniach pracowników nie mówią o byciu na czczo: zakres badania wynika ze skierowania i wskazówek metodycznych, a lekarz może go poszerzyć o badania dodatkowe.^[7]

Przy części czynników wskazówki przewidują badania krwi — np. oznaczenie glukozy przy pracy na wysokości i na stanowiskach kierowców, a lipidogram przy niekorzystnych czynnikach psychospołecznych. Przy stanowisku bez czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych przewidują samo badanie lekarskie.^[7]

Z doświadczenia MP24: jeśli skierowanie wymienia czynniki, przy których pobiera się krew, zapytaj placówkę przy umawianiu wizyty, jak się przygotować — zasady przygotowania do pobrania podaje placówka albo laboratorium. Leków przyjmowanych na stałe nie odstawiaj bez porozumienia z lekarzem prowadzącym.

Co dostaniesz po badaniu?

Badanie profilaktyczne kończy się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań albo istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, w warunkach opisanych w skierowaniu.^[2] Jeśli nie zgadzasz się z orzeczeniem, Ty albo pracodawca możecie odwołać się w ciągu 7 dni od jego otrzymania, za pośrednictwem placówki medycyny pracy, w której je wydano, do podmiotu odwoławczego — zwykle wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy.^[2] Orzeczenie przekazujesz pracodawcy — datę następnego badania znajdziesz na dokumencie; więcej w artykule ważność badań medycyny pracy.

Lista kontrolna – co zabrać na badanie

• Skierowanie od pracodawcy — niezbędne do przeprowadzenia badania.^[1]
• Dowód osobisty lub inny dokument tożsamości.
• Okulary lub soczewki — jeśli masz wadę wzroku.
• Dokumentacja medyczna i lista leków — jeśli masz choroby przewlekłe lub niedawno przebyte leczenie.
• Wygodne ubranie; przy badaniach laboratoryjnych — informacja z placówki o przygotowaniu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.