Lekarz medycyny pracy nie dopuścił mnie do pracy — co teraz?

Orzeczenie z przeciwwskazaniami zwykle zaskakuje: idziesz na badania wstępne do pracy albo na badania okresowe i wychodzisz z dokumentem, że do tej pracy nie możesz. Poniżej wyjaśniamy, kiedy lekarz medycyny pracy może nie dopuścić do pracy, co to znaczy dla kandydata, a co dla osoby już zatrudnionej, i jakie masz ruchy.

Jeśli chcesz od razu kwestionować wynik, szczegóły procedury opisujemy w osobnym tekście: odwołanie od orzeczenia lekarza medycyny pracy. Tu skupiamy się na tym, co dzieje się z pracą.

Kiedy lekarz medycyny pracy może nie dopuścić do pracy

Badanie profilaktyczne kończy się orzeczeniem o braku albo o istnieniu przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, w warunkach opisanych w skierowaniu.^[1] Lekarz orzeka po osobistym zbadaniu, na podstawie wyników badania, zleconych konsultacji i badań dodatkowych oraz oceny zagrożeń na stanowisku.^[1] Ocenę zagrożeń robi na podstawie informacji od pracodawcy o czynnikach szkodliwych i uciążliwych.^[1]

Przeciwwskazanie to więc zawsze zestawienie dwóch rzeczy: Twojego stanu zdrowia i wymagań konkretnej pracy. Ta sama choroba może nie przeszkadzać w pracy biurowej, a wykluczać pracę na wysokości albo kierowanie pojazdem. Jak czytać czynniki na skierowaniu, pokazujemy w artykule czynniki szkodliwe na skierowaniu.

Lekarz może poszerzyć badanie o konsultacje specjalistyczne i badania dodatkowe. Są one częścią badania profilaktycznego, a orzeczenie zapada po ich wynikach.^[1] Zdarza się też, że zamiast przeciwwskazania lekarz wyznacza krótszy termin następnego badania.^[1]

Kandydat do pracy: co z zatrudnieniem

Kodeks pracy jest tu jednoznaczny: pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, w warunkach ze skierowania.^[2] Orzeczenie z przeciwwskazaniami zamyka więc drogę do tego stanowiska, ale nie do pracy u tego pracodawcy w ogóle.

Pracodawca może wskazać na skierowaniu kandydata dwa lub więcej stanowisk, w kolejności swoich potrzeb.^[1] Jeśli ma dla Ciebie inną pracę, o innych warunkach, potrzebne jest skierowanie na nią i orzeczenie dla tego stanowiska. Przy kandydacie warto też pamiętać, że zatajenie choroby nie jest rozwiązaniem — piszemy o tym w tekście zatajenie choroby u lekarza medycyny pracy.

Pracownik już zatrudniony: przeniesienie i umowa

Ten sam zakaz dotyczy osoby zatrudnionej — po negatywnym orzeczeniu z badania okresowego albo kontrolnego pracodawca nie może jej dalej dopuszczać do pracy na tym stanowisku.^[2] Badanie kontrolne obowiązuje m.in. po niezdolności do pracy z powodu choroby dłuższej niż 30 dni.^[2] Co dalej, zależy od rodzaju orzeczenia:

Każdy z tych przypadków ma osobny rodzaj orzeczenia wymieniony w rozporządzeniu o badaniach pracowników.^[1] Poza nimi Kodeks nie daje gotowej odpowiedzi, co z umową — to sprawa do rozmowy z pracodawcą, a w sporze do Państwowej Inspekcji Pracy lub prawnika.

Ponowne badanie po leczeniu

Orzeczenie opisuje stan z dnia badania. Gdy przeciwwskazanie wynikało z choroby, którą da się wyleczyć albo wyrównać leczeniem, po leczeniu można przejść badanie jeszcze raz. Badania wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadza się na podstawie skierowania od pracodawcy, więc nowe badanie zaczyna się od nowego skierowania.^[2]

Z doświadczenia MP24: na ponowne badanie warto przynieść dokumentację z leczenia albo zaświadczenie od lekarza prowadzącego. Pomaga ono lekarzowi medycyny pracy ocenić, czy przeciwwskazanie minęło. Co powinno zawierać, opisujemy w tekście zaświadczenie o zakończeniu leczenia.

Zmiana stanowiska zamiast utraty pracy

Przeniesienie na inne stanowisko to często najprostsze wyjście. Badania wstępne obowiązują przy przeniesieniu na stanowisko z czynnikami szkodliwymi lub uciążliwymi, a młodocianego — przy każdym przeniesieniu.^[2] Kiedy dokładnie potrzebne jest nowe badanie, wyjaśniamy w artykule badania przy zmianie stanowiska pracy.

Odwołanie od orzeczenia w 7 dni

Od orzeczenia przysługuje odwołanie na piśmie, z uzasadnieniem, w terminie 7 dni od jego otrzymania. Mogą je złożyć osoba badana i pracodawca, za pośrednictwem placówki medycyny pracy, w której wydano orzeczenie — m.in. do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego dla miejsca pracy. Badanie odwoławcze odbywa się w 14 dni, a jego wynik jest ostateczny.^[1] Krok po kroku opisujemy to w tekście odwołanie od orzeczenia lekarza medycyny pracy.

Najczęstsze pytania

Czy lekarz medycyny pracy może nie dopuścić mnie do pracy z powodu choroby, którą się leczę? Może, jeśli uzna, że stan zdrowia stanowi przeciwwskazanie do pracy na stanowisku ze skierowania. Orzeka po zbadaniu i ocenie zagrożeń na tym stanowisku.^[1]

Czy pracodawca może mimo to dopuścić mnie do pracy? Nie — bez aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań nie wolno mu tego zrobić.^[2]

Czy mogę zrobić badanie u innego lekarza, żeby dostać inne orzeczenie? Drogą do zmiany wyniku jest odwołanie w 7 dni; jego wynik jest ostateczny.^[1] Ponowne badanie ma sens po zmianie stanu zdrowia albo stanowiska, na nowe skierowanie od pracodawcy.^[2]

Jak wygląda orzeczenie z przeciwwskazaniami? Pokazujemy wzór w tekście jak wygląda orzeczenie lekarskie do pracy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.