Uprawnienia SEP to potoczna nazwa świadectwa kwalifikacyjnego, które musi mieć każdy, kto zajmuje się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci energetycznych; wydaje je komisja kwalifikacyjna po egzaminie, a świadectwo traci ważność po 5 latach.[1] Same przepisy o świadectwie nie wymagają badań lekarskich — obowiązek badań elektryka wynika z Kodeksu pracy, jeśli pracujesz na etacie, i z warunków opisanych w skierowaniu.[2][3]
W skrócie
- Świadectwo kwalifikacyjne wydaje komisja kwalifikacyjna po egzaminie ustnym; jest ważne 5 lat od dnia wydania.[1][2]
- Grupa 1 to urządzenia elektroenergetyczne, grupa 2 — cieplne, grupa 3 — gazowe; świadectwo wydaje się na stanowisko eksploatacji albo dozoru.[2]
- Do wniosku dołączasz kopię dokumentu o wykształceniu lub doświadczeniu i potwierdzenie opłaty (do 10% minimalnego wynagrodzenia) — rozporządzenie nie wymienia zaświadczenia lekarskiego.[2][1]
- Elektryk zatrudniony na umowę o pracę potrzebuje aktualnego orzeczenia medycyny pracy; zakres badania zależy od czynników ze skierowania, np. pracy przy napięciu czy na wysokości.[3][4]
Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Spis treści
„SEP” w wyszukiwarce to zwykle jedno z dwóch pytań: co to za uprawnienia i jak je zdobyć, albo czy do nich trzeba iść do lekarza. Na drugie pytanie odpowiedź brzmi: do egzaminu — nie, do pracy na etacie — tak. Jeśli szukasz samego badania, opisujemy je na stronie badania lekarskie do SEP; poniżej wyjaśniamy cały system od strony przepisów.
Nazwa „uprawnienia SEP” pochodzi od Stowarzyszenia Elektryków Polskich, przy którym działa wiele komisji kwalifikacyjnych. Ustawa przewiduje komisje powoływane przez Prezesa URE m.in. przy stowarzyszeniach naukowo-technicznych, które zrzeszają co najmniej 200 członków z kwalifikacjami energetycznymi.[1] Świadectwo z każdej uprawnionej komisji ma tę samą moc.
Co to jest świadectwo kwalifikacyjne
Prawo energetyczne wymaga, żeby osoby zajmujące się eksploatacją sieci, urządzeń i instalacji określonych w rozporządzeniu miały kwalifikacje potwierdzone świadectwem komisji kwalifikacyjnej.[1] Pracodawcy nie wolno zatrudnić przy samodzielnej eksploatacji osoby bez takiego świadectwa. Wyjątek: pod nadzorem osoby uprawnionej mogą pracować m.in. uczniowie szkół branżowych i osoby w trakcie przygotowania zawodowego.[1]
Świadectwo nie jest potrzebne do samej obsługi urządzeń elektrycznych o napięciu do 1 kV i mocy do 20 kW, jeśli dokumentacja urządzenia określa zasady obsługi, ani urządzeń cieplnych do 50 kW.[2] Wyłączenie dotyczy obsługi — konserwacja, naprawa czy montaż nadal wymagają świadectwa.
Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Wideorozmowa z lekarzem medycyny pracy, orzeczenie wstępne, okresowe albo kontrolne na e-mail. Nie musisz brać wolnego ani szukać przychodni. Cenę widzisz przed płatnością.
Grupy G1, G2 i G3
Załącznik do rozporządzenia dzieli urządzenia na trzy grupy, a w każdej wymienia punkty — konkretne rodzaje urządzeń. Na świadectwie komisja wpisuje grupę i punkty, na które zdałeś egzamin.[2] Skróty G1, G2, G3 to język potoczny; przepis mówi o „grupie 1, 2 i 3”.
| Grupa | Czego dotyczy | Przykładowe punkty |
|---|---|---|
| Grupa 1 (G1) | urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne | urządzenia do 1 kV; od 1 do 30 kV; od 30 do 110 kV; powyżej 110 kV; zespoły prądotwórcze powyżej 50 kW; oświetlenie uliczne; sieć trakcyjna; urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym; aparatura kontrolno-pomiarowa[2] |
| Grupa 2 (G2) | urządzenia cieplne i inne energetyczne | kotły powyżej 50 kW; sieci i instalacje cieplne; wentylacja, klimatyzacja i chłodnictwo powyżej 50 kW; pompy i sprężarki; piece przemysłowe[2] |
| Grupa 3 (G3) | urządzenia, instalacje i sieci gazowe | sieci gazowe do i powyżej 0,5 MPa; instalacje gazowe do i powyżej 5 kPa; odbiorniki gazu powyżej 50 kW; turbiny gazowe; tankowanie CNG i LNG[2] |
Eksploatacja (E) czy dozór (D)
Świadectwo wydaje się na stanowisko eksploatacji albo dozoru. Eksploatacja to osoby, które same obsługują, konserwują, remontują, naprawiają, montują lub demontują urządzenia i wykonują pomiary. Dozór to osoby kierujące takimi pracami albo nadzorujące eksploatację.[2] Na okładce świadectwa jest napis „EKSPLOATACJI” albo „DOZORU” — stąd potoczne „E” i „D”, a w połączeniu z grupą skróty w rodzaju „E1” czy „D1”.[2]
Rozporządzenie z 2022 r. nie zmieniło tego podziału, ale dokładniej opisuje zakres wiedzy dla każdego stanowiska. Na dozorze dochodzą przepisy o przyłączaniu do sieci, dokumentacji technicznej i normach.[2] W rubryce „w zakresie” komisja wpisuje rodzaje czynności, np. obsługę, konserwację czy prace kontrolno-pomiarowe.[2]
Jak zdobyć uprawnienia SEP krok po kroku
- 1Wybierz komisję kwalifikacyjną, która sprawdza kwalifikacje w Twojej grupie i zakresie.
- 2Złóż wniosek — sam albo przez pracodawcę. We wniosku podajesz dane, wykształcenie, przebieg pracy oraz grupę i punkty z załącznika.[2]
- 3Dołącz kopię dokumentu potwierdzającego wiedzę (np. dyplom, świadectwo szkoły w zawodzie, zaświadczenie pracodawcy o doświadczeniu) i potwierdzenie opłaty.[2]
- 4Zapłać opłatę: 10% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu złożenia wniosku.[2][1]
- 5Czekaj na zawiadomienie — przewodniczący komisji wysyła je co najmniej 14 dni przed egzaminem.[2]
- 6Zdaj egzamin ustny przed co najmniej trzema przedstawicielami komisji; może się odbyć zdalnie. Wynik jest „pozytywny” albo „negatywny”.[2]
- 7Odbierz świadectwo — komisja wydaje je w ciągu 14 dni od egzaminu.[2]
Świadectwo traci ważność po 5 latach od wydania, więc egzamin trzeba powtórzyć.[1] Sprawdzenie można też powtórzyć wcześniej: na wniosek pracodawcy, inspektora pracy lub Prezesa URE, jeśli urządzenia są eksploatowane niezgodnie z przepisami.[1]
Czy do uprawnień SEP potrzebne są badania lekarskie?
Ani art. 54 Prawa energetycznego, ani rozporządzenie z 2022 r. nie uzależniają świadectwa od stanu zdrowia. Lista załączników do wniosku obejmuje kopię dokumentu o kwalifikacjach i potwierdzenie opłaty — bez orzeczenia lekarskiego.[1][2] Z doświadczenia MP24: ośrodki szkoleniowe albo zleceniodawcy czasem mimo to proszą o zaświadczenie od lekarza. Sprawdź to u organizatora, zanim zapłacisz za badanie „na zapas”.
Inaczej jest w pracy. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia o braku przeciwwskazań na danym stanowisku, w warunkach opisanych w skierowaniu.[3] Elektryk ma w skierowaniu zwykle pracę przy urządzeniach pod napięciem, często także pracę na wysokości. Zakres badania dobiera lekarz według wskazówek metodycznych i może go poszerzyć o konsultacje, np. okulistyczną, neurologiczną albo psychologiczną.[4] Jak opisać te warunki, pokazujemy w artykule czynniki szkodliwe na skierowaniu — przykłady.
Przy części prac energetycznych dochodzi jeszcze jedno rozporządzenie. Prace przy liniach napowietrznych niskich, średnich i wysokich napięć oraz przy montażu i remoncie sieci trakcyjnych są w wykazie prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.[5] Jeśli w pracy wchodzisz na słupy, rusztowania albo podnośniki, przeczytaj też od ilu metrów zaczyna się praca na wysokości.
| Świadectwo kwalifikacyjne („SEP”) | Orzeczenie medycyny pracy | |
|---|---|---|
| Co potwierdza | wiedzę o eksploatacji urządzeń[2] | brak przeciwwskazań zdrowotnych na stanowisku[3] |
| Kto wydaje | komisja kwalifikacyjna[1] | uprawniony lekarz medycyny pracy[4] |
| Na jakiej podstawie | egzamin ustny[2] | skierowanie od pracodawcy i badanie[3] |
| Ważność | 5 lat od wydania[1] | do daty następnego badania z orzeczenia[4] |
| Kto płaci | składający wniosek — Ty albo pracodawca[1][2] | pracodawca[3] |
Obowiązek badań z art. 229 Kodeksu pracy dotyczy pracowników.[3] Jeśli prowadzisz jednoosobową firmę i pracujesz na kontrakcie, o badaniach decyduje umowa ze zleceniodawcą. Szczegóły opisujemy w tekście badania medycyny pracy przy zleceniu i B2B. Ile ważne jest samo orzeczenie, wyjaśnia artykuł ważność badań medycyny pracy.
Badanie elektryka w MP24
Z doświadczenia MP24
Pakiet dla elektryka i energetyka (badanie ogólne, EKG, badanie wzroku, ocena neurologiczna) kosztuje 640 zł stacjonarnie (wg oferty z 12.10.2026). Jeśli skierowanie nie wymienia czynników szkodliwych, orzeczenie zrobisz online; przy pracy pod napięciem albo na wysokości potrzebna jest wizyta w placówce. Cenę dla Twojego skierowania pokazujemy przed płatnością.
Szczegóły zakresu i lista placówek: badania dla elektryka SEP.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.
Źródła
- [1]Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, art. 54 ust. 1 (świadectwo kwalifikacyjne), ust. 1aa (ważność 5 lat), ust. 1b (ponowne sprawdzenie), ust. 2 (zakaz zatrudniania bez kwalifikacji, wyjątki pod nadzorem), ust. 2c (egzamin), ust. 3 pkt 1 lit. b (komisje przy stowarzyszeniach naukowo-technicznych), ust. 4 (opłata do 10% minimalnego wynagrodzenia) (tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 22.07.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [2]Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, § 4 ust. 1–2 (stanowiska eksploatacji i dozoru, rodzaje prac); § 5 (wyłączenia: do 1 kV i 20 kW, cieplne do 50 kW); § 6 ust. 2–3 (dokumenty); § 7 ust. 1 i 4 (wniosek, załączniki); § 9 ust. 1; § 10 ust. 1, 2 i 5 (egzamin ustny, 14 dni, zdalnie); § 11 ust. 2; § 13 (świadectwo w 14 dni); § 14 ust. 1 (opłata 10%); załącznik nr 1 (grupy 1–3); załącznik nr 3 (wzór świadectwa: EKSPLOATACJI / DOZORU) (Dz.U. 2022 poz. 1392 (obowiązujące, bez zmian; tekst ELI i PDF z załącznikami)) — Minister Klimatu i Środowiska – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 12 października 2026
- [3]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 229 § 1–6 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [4]Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, § 1 ust. 2; § 2 ust. 1–2 i 5; § 4 ust. 1–3 (skierowanie, dwa egzemplarze, wzór – załącznik nr 3a); § 5 ust. 1–3; § 7 ust. 1; § 8 ust. 1 i 4 (rejestr lekarzy w WOMP); załącznik nr 1 (wskazówki metodyczne) (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 607) — Minister Zdrowia – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 12 października 2026
- [5]Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie rodzajów prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej, załącznik pkt 2 (podnośniki i platformy hydrauliczne), pkt 12 (sieci trakcyjne), pkt 13 (linie napowietrzne niskich, średnich i wysokich napięć) (Dz.U. 1996 nr 62 poz. 287 (obowiązujące, bez zmian)) — Minister Pracy i Polityki Socjalnej – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 12 października 2026
Psycholog transportu, specjalista medycyny pracy
Zobacz profil i wszystkie artykuły →Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Wideorozmowa z lekarzem medycyny pracy, orzeczenie wstępne, okresowe albo kontrolne na e-mail. Nie musisz brać wolnego ani szukać przychodni. Cenę widzisz przed płatnością.
Przeczytaj też
Przeterminowane badania okresowe – czy mogę pracować i co teraz?
13 października 2026 · 5 min
Co widzi lekarz medycyny pracy? L4, IKP i historia leczenia
13 października 2026 · 5 min
Zatajenie choroby u lekarza medycyny pracy – co grozi?
13 października 2026 · 6 min