Kodeks pracy nie przewiduje osobnej kary za przemilczenie choroby w wywiadzie. Pracownik ma obowiązek poddać się badaniom i stosować się do wskazań lekarza,[1] ale przepisy nie przesądzają, czy zatajenie choroby narusza ten obowiązek. W grę wchodzą ogólne instrumenty: kara porządkowa, w skrajnych przypadkach rozwiązanie umowy, a przy wypadku spór o świadczenia z ZUS — każdą taką sprawę ocenia się indywidualnie.[2][3][4] Lekarz nie przekazuje pracodawcy diagnozy, orzeczenie mówi tylko, czy możesz pracować.[5][6]
W skrócie
- Pracownik ma obowiązek poddawać się badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym i stosować się do wskazań lekarskich.[1]
- Przepisy nie wymieniają „zatajenia choroby” jako osobnego przewinienia; w grę wchodzą ogólne instrumenty: kara porządkowa albo — przy ciężkim naruszeniu obowiązków — rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia.[2][3]
- Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego tracisz tylko wtedy, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przepisów — umyślne albo z rażącego niedbalstwa.[4]
- Lekarza obowiązuje tajemnica, a orzeczenie dla pracodawcy nie zawiera rozpoznania — mówi o zdolności do pracy i dacie następnego badania.[5][6]
- Pracodawca nie może żądać od Ciebie informacji o chorobach, a na podstawie Twojej zgody może przetwarzać dane o zdrowiu tylko wtedy, gdy przekażesz je z własnej inicjatywy.[7]
Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Spis treści
Pokusa jest zrozumiała: boisz się, że depresja, cukrzyca albo przyjmowane leki zamkną drogę do pracy, więc w karcie badania zaznaczasz „nie”. Zanim to zrobisz, sprawdź, co naprawdę mówią przepisy — i czego lekarz nigdy nie przekaże pracodawcy. Te same zasady obowiązują przy badaniach okresowych i kontrolnych, a także gdy idziesz na badania wstępne do pracy.
Po co lekarz pyta o choroby i leki
Orzeczenie lekarz wydaje na podstawie badania i oceny zagrożeń na stanowisku, opisanych przez pracodawcę w skierowaniu.[6] Dane z wywiadu są obowiązkową częścią karty badania profilaktycznego, obok wyników badań i treści orzeczenia.[6] Jeśli w wywiadzie brakuje istotnej informacji, orzeczenie powstaje na niepełnych danych — i nie chroni Cię przed skutkami, jakie przemilczana choroba może mieć w pracy.
Z doświadczenia MP24: większość chorób przewlekłych — leczonych i wyrównanych — nie wyklucza pracy. Częściej kończy się to dodatkową konsultacją niż negatywnym orzeczeniem; lekarz może poszerzyć badanie np. o konsultację neurologiczną lub psychologiczną.[6] Zatajenie bywa dużo bardziej ryzykowne niż sama choroba.
Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Wideorozmowa z lekarzem medycyny pracy, orzeczenie wstępne, okresowe albo kontrolne na e-mail. Nie musisz brać wolnego ani szukać przychodni. Cenę widzisz przed płatnością.
Co grozi za zatajenie choroby
| Sytuacja | Możliwa konsekwencja | Podstawa |
|---|---|---|
| Pracodawca dowiaduje się, że przemilczałeś istotną chorobę | kara porządkowa (upomnienie, nagana, przy naruszeniu przepisów BHP także kara pieniężna do jednodniowego wynagrodzenia) — o ile pracodawca uzna przemilczenie za naruszenie obowiązku z art. 211 pkt 5, czego przepis wprost nie przesądza; kary nie można nałożyć po 2 tygodniach od dowiedzenia się i po 3 miesiącach od naruszenia | obowiązek z art. 211 pkt 5 KP; kary z art. 108 KP[1][2] |
| Zatajenie stworzyło realne zagrożenie (np. praca na wysokości lub przy maszynach) | w skrajnym przypadku rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków — w ciągu miesiąca od dowiedzenia się | art. 52 § 1 pkt 1 i § 2 KP[3] |
| Wypadek przy pracy związany z ukrytą chorobą | ZUS odmawia świadczeń tylko wtedy, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przepisów o ochronie życia i zdrowia, umyślne lub z rażącego niedbalstwa | art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej[4] |
Zwróć uwagę na słowo „wyłączną” w ostatnim wierszu. Odebranie świadczeń wypadkowych to wąski wyjątek: musi zostać udowodnione, że to Twoje naruszenie było jedyną przyczyną wypadku.[4] Osobną podstawą jest wypadek w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających, jeśli przyczyniłeś się do niego w znacznym stopniu.[4] Najpoważniejszym skutkiem zatajenia nie jest jednak sankcja, tylko praca w warunkach, które pogarszają Twój stan zdrowia.
Negatywne orzeczenie to nie koniec
Od orzeczenia przysługuje odwołanie na piśmie w ciągu 7 dni od jego otrzymania, wnoszone za pośrednictwem placówki medycyny pracy, w której orzeczenie wydano.[6] Jak to zrobić, opisujemy w artykule negatywne orzeczenie medycyny pracy — odwołanie.
Depresja, leki, ciąża — o czym mówić
- ✓Depresja i inne zaburzenia psychiczne: lekarz pyta, bo część leków i objawów wpływa na koncentrację i czas reakcji — ma to znaczenie przy kierowaniu pojazdami, pracy na wysokości czy obsłudze maszyn. Przy pracy biurowej rzadko zmienia to orzeczenie.
- ✓Leki: podaj nazwy i dawki leków, które bierzesz stale, zwłaszcza uspokajających, nasennych, przeciwpadaczkowych i przeciwcukrzycowych. Lekarz ocenia ich wpływ na bezpieczeństwo pracy, a nie sam fakt leczenia.
- ✓Ciąża: kobiety w ciąży nie mogą wykonywać prac z rządowego wykazu prac wzbronionych.[8][9] Wpływa to bezpośrednio na ocenę stanowiska, dlatego warto o ciąży powiedzieć lekarzowi. Szczegóły: badania medycyny pracy a ciąża.
Pracodawca może żądać od kandydata i pracownika danych wymienionych w Kodeksie pracy, a innych tylko wtedy, gdy wymaga tego przepis — informacji o chorobach na tej liście nie ma. Na podstawie Twojej zgody może przetwarzać dane o zdrowiu tylko wtedy, gdy przekażesz je z własnej inicjatywy.[7] Pytania o choroby zadaje więc lekarz, a nie pracodawca, i to lekarz zostaje z tą wiedzą.
Tajemnica lekarska: co trafi do pracodawcy
Lekarz ma obowiązek zachować w tajemnicy informacje o pacjencie uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu.[5] Wyjątki wymienia ustawa, np. zgoda pacjenta albo sytuacja, w której zachowanie tajemnicy zagraża życiu lub zdrowiu pacjenta czy innych osób. Nawet wtedy tajemnicę można ujawnić tylko w niezbędnym zakresie.[5] To samo wynika z ustawy o prawach pacjenta.[10]
Pracodawca dostaje orzeczenie, którego treść określa rozporządzenie. Jest w nim informacja, że wobec braku przeciwwskazań jesteś zdolny do pracy na stanowisku (albo niezdolny wobec ich istnienia), data następnego badania i ewentualne zalecenie, by pracodawca zapewnił Ci okulary korygujące wzrok. Rozpoznania, wyników badań ani listy leków w orzeczeniu nie ma.[6] Opis badania i wywiad zostają w dokumentacji medycznej u lekarza.[6] Co dokładnie lekarz widzi przed badaniem i skąd to bierze, wyjaśniamy w artykule co widzi lekarz medycyny pracy.
Jak przygotować się uczciwie i bez stresu
- 1Spisz choroby przewlekłe, przebyte operacje i stałe leki z dawkami.
- 2Zabierz aktualne wypisy, zaświadczenia od lekarza prowadzącego, okulary lub soczewki — przyspieszają ocenę i często oszczędzają dodatkowej konsultacji.
- 3Wypełnij kartę badania zgodnie z prawdą; jeśli czegoś nie wiesz, napisz to wprost.
- 4Zapytaj lekarza, czy choroba wpływa na orzeczenie i na termin następnego badania.
Pełną listę dokumentów znajdziesz w poradniku co wziąć do lekarza medycyny pracy, a przebieg wizyty — w tekście jak wygląda badanie medycyny pracy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.
Źródła
- [1]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 211 pkt 5 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [2]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 108 § 1–3; art. 109 § 1 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [3]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 52 § 1 pkt 1 i § 2 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [4]Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 21 ust. 1–2 (tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 17.04.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [5]Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 40 ust. 1, 2 i 2a (tajemnica lekarska i wyjątki) (tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 02.07.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [6]Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, § 2 ust. 2 i 5 (konsultacje, treść orzeczenia); § 3 ust. 1–3 (podstawa orzeczenia, opis badania w dokumentacji); § 3 ust. 4, 4a pkt 11–13, 4d–4h (w brzmieniu z 2026 r.: orzeczenie elektroniczne w SIM i IKP, papierowe dla osoby badanej i pracodawcy, przekazanie pracodawcy przez jednostkę wg umowy, zalecenie okularów); § 4 ust. 1–2 (skierowanie w dwóch egzemplarzach, rodzaj badania, stanowisko, opis warunków pracy); § 5 ust. 1–3 (odwołanie w 7 dni za pośrednictwem podstawowej jednostki służby medycyny pracy – brzmienie z 2026 r.); § 9 ust. 1–2 (karta badania profilaktycznego); § 10 ust. 3 (kontrola dokumentacji tylko przez lekarzy); załącznik nr 2 (wzór orzeczenia: zdolny / niezdolny, data następnego badania) (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 607, zm. Dz.U. 2026 poz. 456 (w życie 17.04.2026, okres przejściowy 6 mies.) i 726) — Minister Zdrowia – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 12 października 2026
- [7]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 22¹ § 1, 3 i 4; art. 22¹b § 1 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [8]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 176 § 1–2 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.; tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 18.08.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
- [9]Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią, załącznik – wykaz prac (m.in. ręczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o masie ponad 3 kg; praca w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny na zmianę; praca przy monitorach ekranowych łącznie ponad 8 godzin na dobę, jednorazowo do 50 minut z 10-minutową przerwą) (Dz.U. 2017 poz. 796 (obowiązujące, tekst ISAP/ELI)) — Rada Ministrów – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 12 października 2026
- [10]Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 13; art. 14 ust. 1–2b; art. 26 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 (tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 02.07.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 12 października 2026
Bez urlopu i kolejki
Orzeczenie medycyny pracy online - od 270 zł
Wideorozmowa z lekarzem medycyny pracy, orzeczenie wstępne, okresowe albo kontrolne na e-mail. Nie musisz brać wolnego ani szukać przychodni. Cenę widzisz przed płatnością.
Przeczytaj też
Przeterminowane badania okresowe – czy mogę pracować i co teraz?
13 października 2026 · 5 min
Co widzi lekarz medycyny pracy? L4, IKP i historia leczenia
13 października 2026 · 5 min
Praca na wysokości: od ilu metrów i jakie badania lekarskie?
13 października 2026 · 5 min