Wszystko o badaniach wstępnych medycyny pracy: jakie badania obejmują, ile trwa wizyta, kto pokrywa koszty i co się dzieje, gdy lekarz nie dopuści do pracy. Poradnik zgodny z przepisami 2026.
Kluczowa zasada
Pracodawca NIE może dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy). Koszty badania zawsze ponosi pracodawca.
Zmieniasz pracę i zastanawiasz się, co Cię czeka u lekarza medycyny pracy? Badania wstępne to obowiązkowy krok przed pierwszym dniem w nowej firmie. W tym poradniku wyjaśniamy wszystko — od zakresu badań, przez koszty, po sytuacje wyjątkowe.
Czym są badania wstępne?
Badania wstępne to badania lekarskie wykonywane przed podjęciem zatrudnienia. Ich celem jest sprawdzenie, czy kandydat jest zdolny do pracy na danym stanowisku — z uwzględnieniem czynników ryzyka (np. praca przy komputerze, praca fizyczna, kontakt z substancjami chemicznymi).
Podstawa prawna: art. 229 § 1 Kodeksu pracy. Badania przeprowadza lekarz medycyny pracy posiadający uprawnienia określone w rozporządzeniu MZ z 29 grudnia 2022 r.
Kto musi przejść badania wstępne?
- ✓Osoby przyjmowane do pracy na podstawie umowy o pracę — bez wyjątków
- ✓Pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska
- ✓Osoby przyjmowane ponownie po przerwie dłuższej niż 30 dni (na to samo stanowisko)
- ✓Pracownicy tymczasowi — badania organizuje agencja pracy tymczasowej
Wyjątek od reguły
Nie musisz robić nowych badań wstępnych, jeśli: (1) masz aktualne orzeczenie od poprzedniego pracodawcy, (2) warunki pracy na nowym stanowisku są identyczne, (3) przerwa między zatrudnieniami nie przekroczyła 30 dni. Nowy pracodawca musi zaakceptować poprzednie orzeczenie.
Co obejmują badania wstępne?
Zakres badań zależy od stanowiska i czynników ryzyka wskazanych w skierowaniu od pracodawcy. Najczęściej obejmuje:
Dla pracowników biurowych
- ✓Badanie ogólne przez lekarza medycyny pracy
- ✓Badanie wzroku (ostrość widzenia — praca przy monitorze)
- ✓Pomiar ciśnienia tętniczego
- ✓Wywiad dotyczący chorób przewlekłych
Dla pracowników fizycznych
- ✓Wszystko powyżej + RTG klatki piersiowej
- ✓Badania laboratoryjne (morfologia, OB, cukier, cholesterol)
- ✓Badanie słuchu (audiometria) — przy pracy w hałasie
- ✓Spirometria — przy narażeniu na pyły lub substancje chemiczne
- ✓EKG — przy pracy na wysokości lub ciężkiej pracy fizycznej
Ile kosztują badania wstępne?
| Stanowisko | Zakres | Cena orientacyjna | Czas |
|---|---|---|---|
| Praca biurowa | Lekarz + wzrok | 149–270 zł | 15–20 min |
| Praca fizyczna lekka | Lekarz + wzrok + laboratorium | 270–350 zł | 30 min |
| Praca fizyczna ciężka | Lekarz + RTG + labo + EKG | 350–490 zł | 45–60 min |
| Praca na wysokości | Pełny pakiet + EKG + neurolog | 490–580 zł | 60 min |
| Czynniki szkodliwe | Indywidualny zakres wg skierowania | 420–580 zł | 45–60 min |
Kto płaci?
Koszty badań wstępnych ZAWSZE ponosi pracodawca (art. 229 § 6 kp). Dotyczy to także kosztów dojazdu. Jeśli pracodawca prosi Cię, żebyś zapłacił sam — jest to niezgodne z prawem. Zachowaj rachunek i żądaj zwrotu.
Jak wygląda wizyta krok po kroku?
- 1Pracodawca wystawia skierowanie — papierowe lub elektroniczne (obowiązkowe!)
- 2Umawiasz termin — online przez medycynapracy24.pl lub telefonicznie
- 3Przychodzisz na wizytę ze skierowaniem i dowodem osobistym
- 4Lekarz przeprowadza badanie — zazwyczaj 15–45 min w zależności od zakresu
- 5Otrzymujesz orzeczenie lekarskie — od razu po wizycie lub w ciągu 24h
- 6Dostarczasz orzeczenie pracodawcy przed pierwszym dniem pracy
Co jeśli lekarz nie dopuści mnie do pracy?
Lekarz medycyny pracy może wydać orzeczenie o istnieniu przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. W takiej sytuacji:
- ✓Pracodawca nie może dopuścić Cię do pracy na tym stanowisku
- ✓Pracodawca może zaproponować inne stanowisko z innymi warunkami
- ✓Masz prawo odwołać się od orzeczenia w ciągu 7 dni do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy
- ✓Odwołanie jest bezpłatne — ponowne badanie przeprowadza inny lekarz
To nie koniec świata
Odmowa orzeczenia na jedno stanowisko nie oznacza, że nie możesz pracować w ogóle. Orzeczenie dotyczy konkretnych warunków pracy — przy zmianie stanowiska wynik może być inny.
Badania wstępne online — czy to możliwe?
Tak! Badania wstępne dla pracowników biurowych (praca przy komputerze, bez czynników szkodliwych) można wykonać online — przez wideorozmowę z lekarzem medycyny pracy. Orzeczenie z podpisem kwalifikowanym wysyłamy elektronicznie. Cały proces trwa 15–20 minut. Koszt: od 270 zł.
Badania wymagające diagnostyki (RTG, laboratorium, audiometria) muszą być wykonane stacjonarnie w placówce.
Specjalistka ds. medycyny pracy
Nadia od 5 lat zajmuje się medycyną pracy, ze szczególnym uwzględnieniem badań online i przepisów prawa pracy. Pomogła setkom firm wdrożyć efektywne procesy badań pracowniczych.
Zobacz profil i wszystkie artykuły →Gotowy na badanie?
Zamów orzeczenie lekarskie online - od 180 zł
Badanie online (wideorozmowa) lub wizyta stacjonarna w Warszawie, Poznaniu i 17 innych miastach. Orzeczenie tego samego dnia.
Przeczytaj też
Badania kierowców 2026 — co obejmują, ile kosztują i gdzie je zrobić?
5 kwietnia 2026 · 8 min
Jak wygląda badanie medycyny pracy? Przebieg wizyty krok po kroku
28 marca 2026 · 6 min
Medycyna pracy — obowiązki pracodawcy, kary i jak to dobrze zorganizować
22 marca 2026 · 8 min