W skrócie
- Skierowanie wydaje pracodawca; na jego podstawie przeprowadza się badanie wstępne, okresowe i kontrolne.[1]
- Wzór to załącznik nr 3a do rozporządzenia z 30 maja 1996 r.; zmiany rozporządzenia z 2026 r. dotyczyły orzeczeń, nie skierowania.[2]
- Praca na wysokości trafia do części V druku; wpisz wysokość, sposób pracy i czas jej wykonywania.[2]
- Przepisy BHP liczą pracę na wysokości od 1 m, a próg 3 m pochodzi z wykazu prac wzbronionych młodocianym.[3][4]
- Wskazówki metodyczne przewidują ocenę równowagi, słuchu, wzroku i poziomu glukozy; konsultacje specjalistów dokłada lekarz według wskazań.[2]
Dla firm
Badania pracowników bez papierów - obsługa firm
Spis treści
Druk skierowania na badania wysokościowe nie różni się od zwykłego skierowania na medycynę pracy. Różnica jest w tym, co pracodawca wpisze w opisie warunków pracy — od tego zależy, czy lekarz dobierze właściwy zakres badań wysokościowych. Wypełniony przykład znajdziesz na stronie wzór skierowania dla pracy na wysokości, a własne skierowanie przygotujesz w generatorze skierowań. Poniżej wyjaśniamy, co trafia do poszczególnych rubryk i dlaczego.
Kto wystawia skierowanie na badania wysokościowe
Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.[1] Lekarz orzeka o braku albo istnieniu przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu — bez opisu nie ma czego ocenić.[2] Pracodawca nie może dopuścić do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia wydanego właśnie dla tych warunków.[1]
Skierowanie wydaje się w dwóch egzemplarzach, z których jeden dostaje osoba kierowana na badania.[2] Pracodawca przechowuje skierowania razem z orzeczeniami wydanymi na ich podstawie.[1]
Dla firm
Badania pracowników bez papierów - obsługa firm
Skierowania, terminy i orzeczenia w jednym panelu, faktura zbiorcza, rejestracja dzwoni do pracownika. Zamów badanie dla jednej osoby albo całego zespołu.
- Kalkulator kosztów i rejestr badań w Excelu
- Faktura zbiorcza raz w miesiącu
- Generator skierowań na badania
Wzór skierowania: załącznik nr 3a
Wzór skierowania stanowi załącznik nr 3a do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r.[2] W 2026 r. rozporządzenie zmieniano dwa razy (Dz.U. poz. 456 i 726), ale zmiany objęły orzeczenia, odwołania i badania przy narażeniu na ołów. Paragraf 4, który określa treść skierowania, i sam wzór zostały bez zmian.[2]
Rozporządzenie wymaga, żeby skierowanie zawierało:[2]
- rodzaj badania — wstępne, okresowe albo kontrolne,
- przy przyjęciu do pracy lub przeniesieniu — stanowisko, na którym osoba ma pracować; pracodawca może wskazać dwa lub więcej stanowisk w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu,
- u zatrudnionego pracownika — stanowisko, na którym pracuje,
- opis warunków pracy z informacją o czynnikach niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych, z wielkością narażenia oraz aktualnymi wynikami badań i pomiarów.
We wzorze są też dane osoby kierowanej (imię i nazwisko, PESEL, a gdy go nie ma — dokument tożsamości, adres), oznaczenie pracodawcy, miejscowość, data i podpis pracodawcy.[2] Ogólne zasady wypełniania druku opisujemy w tekście jak powinno wyglądać skierowanie na medycynę pracy.
Co wpisać przy pracy na wysokości powyżej 3 m
Opis warunków pracy dzieli się we wzorze na pięć części: I. czynniki fizyczne, II. pyły, III. czynniki chemiczne, IV. czynniki biologiczne i V. inne czynniki, w tym niebezpieczne. Pod nimi pracodawca podaje łączną liczbę wskazanych czynników.[2] Praca na wysokości jest we wskazówkach metodycznych w grupie „inne czynniki”, więc na druku trafia do części V.[2]
Objaśnienie do wzoru każe przy stanowisku opisać rodzaj pracy, podstawowe czynności oraz sposób i czas ich wykonywania.[2] Przy pracy na wysokości warto więc podać:
- wysokość — „praca na wysokości powyżej 3 m”, najlepiej z maksymalną wysokością, np. „do 15 m”,
- sposób pracy — drabina, rusztowanie, podnośnik koszowy, dach, słup, praca w linach,
- czas — stale, okresowo czy sporadycznie, np. „ok. 4 godziny dziennie”,
- pozostałe czynniki tego stanowiska — np. hałas, pracę zmianową czy obsługę podnośnika — każdy w swojej części druku.
Przykładowy wpis w części V
„Praca na wysokości powyżej 3 m (do 12 m) — montaż konstrukcji z rusztowania i podnośnika koszowego, okresowo, ok. 3–4 h dziennie.” To przykład redakcyjny, nie wzór urzędowy: wpis ma opisywać konkretne stanowisko i wynikać z oceny ryzyka zawodowego w Twojej firmie.
Sam wpis „praca na wysokości”, bez metrów, też jest zgodny z wzorem, bo wskazówki metodyczne nie dzielą tej pracy według wysokości.[2] Z doświadczenia MP24: placówki i cenniki rozróżniają jednak „do 3 m” i „powyżej 3 m”, więc brak liczby zwykle kończy się dopytywaniem pracodawcy albo pracownika w dniu wizyty.
Inne czynniki wpisuje się według tych samych zasad — przykłady dla popularnych stanowisk zebraliśmy w artykule czynniki szkodliwe na skierowaniu — przykłady.
Skąd się bierze granica 3 m
Ogólne przepisy BHP uznają za pracę na wysokości pracę na powierzchni co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi.[3] Próg „powyżej 3 m” pojawia się w wykazie prac wzbronionych młodocianym.[4] Wszystkie progi — i to, od ilu metrów zaczyna się praca na wysokości — omawiamy w osobnym artykule.
Jaki zakres badania wynika ze skierowania
Zakres i częstotliwość badań określają wskazówki metodyczne.[2] Przy pracy na wysokości przewidują badanie lekarskie ze szczególnym zwróceniem uwagi na narząd równowagi, badanie akumetryczne (słuchu), ocenę ostrości widzenia, rozpoznawania barw, widzenia przestrzennego i pola widzenia oraz oznaczenie poziomu glukozy we krwi.[2]
Wskazówki nie wymieniają z nazwy okulisty, neurologa ani laryngologa. Lekarz może jednak poszerzyć badanie o konsultacje, m.in. otolaryngologiczną, neurologiczną, okulistyczną albo psychologiczną, i takie konsultacje są częścią badania profilaktycznego.[2] Pracodawca nie musi więc wpisywać na skierowaniu listy specjalistów — o konsultacjach decyduje lekarz na podstawie opisu warunków pracy.[2]
Badanie okresowe przy pracy na wysokości wskazówki każą powtarzać do 25. roku życia co 3 lata, od 25. do 50. co 2–3 lata, a po 50. co 1–2 lata. Lekarz może wyznaczyć krótszy termin, a datę następnego badania wpisuje w orzeczeniu.[2]
Najczęstsze pytania
Czy pracownik może sam wypisać skierowanie na badania wysokościowe?
Nie. Badania wstępne, okresowe i kontrolne odbywają się na skierowanie wydane przez pracodawcę, a wzór przewiduje jego podpis.[1][2] Jeśli dostałeś druk bez opisu wysokości, poproś kadry o uzupełnienie przed wizytą.
Czy jedno skierowanie może obejmować dwa stanowiska?
Tak — przy przyjęciu do pracy albo przeniesieniu pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub więcej stanowisk, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu.[2]
Co, jeśli na skierowaniu brakuje pracy na wysokości?
Lekarz orzeka o pracy w warunkach opisanych w skierowaniu, więc takie orzeczenie nie obejmie pracy na wysokości, a pracodawca nie może dopuścić do pracy bez orzeczenia dla rzeczywistych warunków.[2][1] Z doświadczenia MP24: w takiej sytuacji pracodawca wystawia nowe skierowanie z pełnym opisem i kieruje pracownika na badanie ponownie.
Z doświadczenia MP24: badanie wysokościowe wykonujemy wyłącznie stacjonarnie, bo ocena równowagi i wzroku wymaga wizyty. Na badanie zabierz swój egzemplarz skierowania, dokument tożsamości i okulary, jeśli ich używasz.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny sprawdzony na tekstach ujednoliconych w ISAP w dniu podanym w nagłówku; w indywidualnej sprawie skontaktuj się z lekarzem medycyny pracy, Państwową Inspekcją Pracy lub prawnikiem.
Źródła
- [1]Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 229 § 1 pkt 1, § 1¹ pkt 1–2, § 1³, § 2, § 4, § 4a, § 6 i § 7 (tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu z 14.10.2026) — Sejm RP – ISAP · Ustawa, dostęp 2 listopada 2026
- [2]Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy, § 2 ust. 1–3 i 5; § 3 ust. 4a pkt 12 (data następnego badania, brzmienie z 2026 r.); § 4 ust. 1, 1a, 2 pkt 1–4 i ust. 3; zał. nr 1 cz. V pkt 1, 2, 4, 5, 11 i 15 (wskazówki metodyczne); zał. nr 3a (wzór skierowania: części I–V, łączna liczba czynników, objaśnienia *** i ****) (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 607, zm. Dz.U. 2026 poz. 456 i 726 (zmiany nie dotyczą § 2, § 4 ani załączników nr 1 i 3a)) — Minister Zdrowia – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 2 listopada 2026
- [3]Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, § 105 ust. 1–2 (praca na wysokości od 1,0 m, wyłączenia); § 106 ust. 1 (balustrady powyżej 1,0 m); § 108 (drabiny i podwyższenia do 2 m); § 109 ust. 1 (rusztowania powyżej 2 m) (t.j. Dz.U. z 2003 r. poz. 1650 ze zm. (tekst ELI; zmiana Dz.U. 2026 poz. 927 dotyczy § 30a, w życie 11.01.2027)) — Minister Pracy i Polityki Socjalnej – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 2 listopada 2026
- [4]Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac, załącznik nr 1 część III pkt 11 (prace na wysokości powyżej 3 m); załącznik nr 2 (wyjątki w celu przygotowania zawodowego, m.in. praca na wysokości powyżej 3 m do 2 godzin na dobę) (Dz.U. 2023 poz. 1240 (obowiązujące, tekst ELI)) — Rada Ministrów – ISAP · Rozporządzenie, dostęp 2 listopada 2026
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani prawnika. O zdolności do pracy decyduje lekarz medycyny pracy po badaniu.
- #skierowanie na badania wysokościowe
- #praca na wysokości
- #wzór skierowania
- #badania wysokościowe
- #obowiązki pracodawcy
O autorze
Psycholog transportu, specjalista medycyny pracy
Marcin specjalizuje się w psychologii transportu i medycynie pracy. Łączy praktykę gabinetową z perspektywą przedsiębiorcy - sam prowadzi działalność i rozumie wyzwania firm zamawiających badania.
Specjalizacje
- Badania psychotechniczne kierowców zawodowych
- Operatorzy maszyn UDT (wózki, dźwigi)
- Badania na pozwolenie na broń
- Medycyna pracy - perspektywa pracodawcy
- Koszty i organizacja badań w firmie
Dla firm
Badania pracowników bez papierów - obsługa firm
Skierowania, terminy i orzeczenia w jednym panelu, faktura zbiorcza, rejestracja dzwoni do pracownika. Zamów badanie dla jednej osoby albo całego zespołu.
